Bart en Idan konden allebei niet aanwezig zijn bij het matchingsfeest van Buddy to Buddy Apeldoorn. In plaats daarvan spraken ze apart af bij Mansion 24. “Ik kende hem natuurlijk nog niet”, vertelt Idan. “Ik stond een beetje te kijken en ik zei: ik zit er al. En jij zei: “ik ben er ook al” Al snel hadden ze elkaar gevonden. Vanaf dat moment was er meteen een klik. Idan was onder de indruk hoe open en leergierig Bart was, en Bart verbaasde zich over hoe goed Idan al Nederlands sprak, na nog maar iets meer dan een jaar in Nederland.
Twee keer buddy
Voor Idan is dit niet zijn eerste ervaring met Buddy to Buddy. Zijn eerste match was bij het AZC in Zeist, waar hij via de meedoenbalie over de organisatie hoorde. “Iemand zei: Nederlanders en nieuwkomers komen samen. Ik zei: ik ga me hiervoor aanmelden.” Hij werd gekoppeld aan een jonge man en samen deden ze allerlei activiteiten. Die ervaring beviel zo goed dat Idan, toen hij naar Apeldoorn verhuisde, meteen opnieuw wilde meedoen met Buddy to Buddy. “Het helpt met cultuur, met taal, en ik ontmoet meer mensen. Ik wil niet alleen dingen doen.”
Van Irak naar Apeldoorn
Idan kwam ongeveer een jaar geleden vanuit Irak naar Nederland. Via het AZC in Zeist kwam hij sinds februari in Apeldoorn terecht. Hij gaat drie keer per week naar school voor zijn inburgering en zit inmiddels op B1-niveau, een belangrijke mijlpaal, want daarmee kan hij doorstromen naar het hbo. In Irak studeerde hij tweeënhalf jaar tandheelkunde, een studie die hij niet kon afmaken. Zijn certificaat is in Nederland gevalideerd op hbo-niveau, zijn plan: na de inburgering verder studeren aan de universiteit of het hbo.
Bart, leraar in hart en nieren
Bart runt een huiswerkinstituut, waar leerlingen van vmbo tot gymnasium terechtkunnen, inclusief gratis sociale huiswerkbegeleiding en gratis Nederlandse les aan Oekraïners en andere anderstaligen. Onderwijs is zijn passie, en dat zie je terug in hoe hij met Idan omgaat: in hun gesprekken corrigeert hij Idans taalfouten, van voorzetsels tot het verschil tussen “mensen” en “mensens”.
De wederkerigheid is volop aanwezig: komend schooljaar gaat Idan, die heel goed is in wiskunde, lesgeven aan Barts leerlingen. Hij krijgt daarvoor een vergoeding, oefent zijn Nederlands, en de leerlingen maken kennis met een andere cultuur. “Een win-win-win situatie”, noemt Bart het.
Openstaan voor elkaar
Voor Bart is de motivatie om buddy te worden simpel: hij is groot voorstander van een multiculturele samenleving. “Dat moet van twee kanten komen. Het is niet alleen aanpassen aan één kant. Wij moeten er ook voor openstaan.” Hij baalt van het negatieve sentiment rond AZC’s en vluchtelingen dat soms de boventoon voert, en wil daar iets tegenover zetten. “Ik kijk niet naar nationaliteit of afkomst. Ik kijk naar wie iemand is.” Voor hem geeft het omgaan met andere culturen zelf ook verdieping: “Je krijgt er vriendschappen voor terug, en de wereld wordt groter dan je eigen kringetje.”
Wat het geslaagd maakt
Ondanks het verschil in leeftijd en achtergrond maakt dat voor beiden niets uit. “Het is gewoon een klik”, zegt Idan. “We staan open voor elkaar en voor elkaars cultuur.” Bart ziet zichzelf soms ook als een soort mentor, iemand met meer levenservaring in Nederland, maar benadrukt dat het vriendschappelijke net zo belangrijk is. “De klik moet van beide kanten komen. Anders werkt het niet.”
Idan vertelt dat hij zelf overwegend positieve ervaringen heeft in Nederland. De onvrede die soms op sociale media of in filmpjes te zien is, ziet hij als een klein, luid groepje, niet representatief voor het hele land. Bart is het daarmee eens: “Wij als stille meerderheid die openstaat voor andere culturen, moeten meer van ons laten horen.”
Vooruitkijken
De plannen voor de toekomst zijn simpel maar waardevol: contact houden, ook na de zomervakantie, en vanaf het nieuwe schooljaar de wiskundelessen. Aan iemand die twijfelt om ook buddy te worden, hebben ze allebei een duidelijke boodschap: “Je hebt geen nadelen. Het is goed voor beide kanten, voor wie nieuw is, en voor wie hier al woont.’’ Bart vult aan dat het juist een laagdrempelige manier is om verbinding te zoeken in een tijd waarin polarisatie op de loer ligt. “We zorgen voor verbinding in deze wereld in plaats van polarisatie. Dit is een hele goede manier om die verbinding op een laagdrempelige manier te zoeken en te geven.” Daarbij benadrukt hij dat er geen vaste invulling nodig is: “Niets moet, alles mag. Op je eigen manier, in overleg met elkaar. Het hoeft geen Nederlandse les te zijn.” Wat je er volgens Bart voor terugkrijgt, is uiteindelijk groter dan de tijd die je erin steekt: “Het geeft jezelf heel veel terug. Het geeft intermenselijke verdieping en interculturele verdieping.”
